De oorlogsperiode

vdijk

 

 

 

 

 

 

 

Een ander duister figuur was Antonius Johannes Maria van Dijk (Helmond 19 april 1905)(links)
Hij was in 1929 als inspecteur bij het korps Eindhoven gekomen en vertrok in 1941 naar de GP. Nijmegen waar hij tot commissaris werd benoemd. Op 6 mei 1942 volgt zijn officiële benoeming. Hij werd door de bezetter naar Nijmegen gehaald om daar orde op zaken te stellen. Op maart 1943 wordt hij ontslagen en meteen benoemd tot majoor-korpscommandant. Hij was een fanatieke SS-er.
De Nijmegense politiemannen krijgen het moeilijk met hem omdat de samenwerking tussen van Dijk en de Sicherheidsdienst uitgroeit tot een van de beste van Nederland. Dat lijdt tot kwaad bloed waardoor vrijwel het gehele recherche-apparaaat van Nijmegen daadwerkelijk verzet gaat plegen. (sabboteren van arrestaties door mensen op tijd te waarschuwen)

Onder zijn verantwoordelijkheid werd in oktober en november 1942 bij razzia's vrijwel de hele joodse gemeenschap opgepakt en afgevoerd naar de vernietigingskampen. 
In Nijmegen  kregen tientallen leden van de Marechaussee en ongeveer 80 man van het ongeveer 180 leden tellende gemeentepolitiekorps de opdracht om zich op een avond in november 1942 te melden in een schoolgebouw. Daar werden zij ontvangen door korpschef Van Dijk, diens rechterhand Verstappen en een Duitse officier van de Sipo en SD. Lijsten met namen en adressen van joden werden uitgedeeld en de politiemensen twee aan twee op pad gestuurd. Overdonderd en voor het blok gezet gingen de dienders aan het werk. Tijdens die nacht werden bijna 250 joden uit hun huizen gehaald. Een verzetskern, die binnen de Nijmeegse recherche was ontstaan, slaagde erin een aantal joodse medeburgers door te sluizen naar onderduikadressen. (Bron: POLITIE EN BEZETTINGSTIJD 
Door: drs. J.M. Breukers conservator)

Over een van zijn slachtoffers Eduard Grödel, een joodse jongen van 15 jaar, is een website  gemaakt

henkromeijnDagelijks wandelde Van Dijk via een vaste route van huis naar het politiebureau om aan te tonen dat hij voor niemand bang is. Die overmoed wordt hem noodlottig. Van Dijk werd op 8 juli 1943 op het Hertogplein in Nijmegen geliquideerd door de Drunense verzetsman Hendrik Romeijn( links) Die werd daarvoor op dezelfde dag gearresteerd en op 5 april 1944 door de Duitsers gefusilleerd.
Van Dijk overlijdt in augustus daarop volgend en wordt opgebaard in de nieuwe raadszaal van het stadhuis. Zijn begrafenis op Rustoord vindt met de bekende Germaanse pracht en praal plaats.(onder)

 

begrafenis v Dijk c

(klik op de foto voor vergroting)
Het graf van Van Dijk is later naar de Duitse militaire begraafplaats in IJsselstein verplaatst.(blok TC, rij 4, graf 38).

De weduwe van Van Dijk ontving na deze aanslag een anonieme briefkaart die boekdelen schrijft over hoe men over hem dacht. (onder)

briefkaart v dijk 1 webbriefkaart v dijk 2 webTekst:
Mevr. van Dijk ik las van de begrafenis van v. Dijk. Ik ken hem nog uit zijn jeugd. Maar Nijmegen mag zich gelukkig prijzen van die ploert verlost te zijn.
Vandaar zeker het enthousiasme des bevolking. Het was een vrolijke dag voor de Nijmegenaars en die schurk van een burgemeester krijgt eveneens de kogel. Zulk tuig moet uit de wereld opgeruimd worden. Ik feliciteer je met zijn overlijden. Voor dergelijke beestmenschen is hier geen plaats.
Nog een korte tijd en al dat tuig wordt van kant gemaakt.

krantenart van dijk 9 gr webklik op afbeelding voor vergroting

Het is opmerkelijk dat het enige dat Matla erover in zijn boek (over de geschiedenis van het Eindhovense korps tussen 1920 en 1945) schrijft: Inspecteur van Dijk is commissaris van politie te Nijmegen geworden. Aldaar is een aanslag op hem gepleegd en na een langdurige en smartelijke ziekte is hij aldaar overleden.

Dat de aanslag door iemand van het verzet was gepleegd en die daarom door de Duitsers werd gefusileerd, werd niet vermeld.